Đó chính là chùa Bái Đính, nằm
trong một thung lũng mênh mang hồ và núi đá, thuộc xã Gia Sinh, huyện Gia Viễn
(Ninh Bình).
Những kỷ lục
Từ cố đô Hoa Lư (Ninh Bình) đi vào đến núi
Bái Đính chỉ khoảng 20km. Cách xa 2-3km đã thấy 2 ngôi chùa như hai búp sen
khổng lồ mọc vững chãi trên vách núi, nối tiếp nhau, với những mái đao cong
vút, xanh biếc. Tòa nằm phía trước, bên dưới gọi là Pháp Chủ điện. Tòa nằm phía
trên, cách khoảng 100m, gọi là Tam Thế điện.
Phía ngoài cùng, ngay con đường quanh co dẫn
lên chùa, cách Pháp Chủ điện khoảng 300m là gác chuông 3 tầng, 24 mái. Đây là
nơi sẽ đặt một quả chuông nặng tới 36 tấn. Hiện tại, hai hạng mục gồm cổng tam
quan (chạy dài hơn 200m) và hai hành lang tượng La Hán (nằm ở hai bên, dẫn từ
cổng tam quan lên gần sát Tam Thế điện với chiều dài khoảng 500m, mỗi bên đặt
250 tượng La Hán bằng đá trắng) mới bắt đầu được động thổ.
Cả một quần thể chùa nằm trên núi Bái Đính,
nhìn ra hồ Đầm Thị ở phía Bắc và xa hơn nữa là sông Hoàng Long. Đứng ở sân chùa
Bái Đính trông ra, bốn bề là cảnh sông nước và núi đá vôi rất hữu tình, mang
nét đặc trưng hiếm có của vùng Gia Viễn (Ninh Bình)- vốn được mệnh danh là
“vịnh Hạ Long trên cạn”.
Mặc dù đến nay, ngôi chùa vẫn chưa xây dựng
xong, mới hoàn tất được khoảng 70% công việc, xây dựng chùa, nếu tính cả dự án
gồm nhiều hạng mục như hồ, suối, khu vui chơi giải trí, hang động, đường sá…
thì mới chỉ đạt 30%, nhưng danh tiếng của nó đã lan rộng ra khắp các vùng vì
những kỷ lục đáng ngạc nhiên mà từ xưa đến nay chưa từng gặp ở Việt Nam.
Kỷ lục đầu tiên chính là sự bề thế và hoành
tráng của ngôi chùa. Ngôi Tam Thế điện có diện tích lên tới 2.400m2, gồm 12
mái, với những cây cột cao từ 22-30m. Mỗi cây cột có đường kính 80-90cm, 2-3
vòng tay người ôm. Ngôi Pháp Chủ điện, cây cột cao nhất cũng lên tới 27m và
rộng gần 2.000m2 (trong khi những ngôi chùa lớn hiện nay cũng chỉ rộng 150m2).
Bước vào, khách phải ngước lên mỏi cổ mới nhìn thấy xà nhà. Bên trong chằng
chịt giàn giáo xây dựng.
Theo anh Ngô Xuân Chiến, một thợ mộc đang
thi công ở đây cho biết, chỉ riêng phần mái của ngôi Tam Thế đã rộng tới
4.000m2. “Toàn bộ phần mái, chủ đầu tư đã mời thợ từ tận TP. Huế ra lợp. Họ
phải lợp trong 3 tháng liền mới xong. Mỗi ngày chỉ lợp được 2 hàng ngói”- anh
kể.
Thế nhưng, điều còn gây sửng sốt hơn là
những pho tượng Phật lớn chưa từng thấy ở Việt Nam, được đúc và đặt ở Tam Thế
điện và Pháp Chủ điện. Đây là những pho tượng Phật khổng lồ được đúc bằng đồng
nguyên khối nhập từ Nga về, do các nghệ nhân đúc đồng nổi tiếng ở Ý Yên (Nam
Định) thực hiện. Nóc chùa đã cao lút tầm nhìn, đầu các pho tượng (ngồi) cũng
chạm lên tận xà nhà.
Bởi vậy, người ta phải định vị tượng vào tòa
sen trước rồi mới tiến hành xây dựng khung chùa. Trong đó, theo chủ đầu tư cho
biết, riêng 3 pho tượng Tam Thế, mỗi pho nặng tới 50 tấn. Còn pho tượng Pháp
Chủ đặt trong Pháp Chủ điện thì nặng tới 100 tấn. Riêng phần bệ xây để đặt đài
sen đã cao ngang mặt một người lớn.
Ngay khi vừa bước vào chùa, nhiều người đã
phải giật mình trước kích cỡ của pho tượng lớn chưa từng thấy bao giờ. Đây được
coi là pho tượng không chỉ lớn nhất Việt Nam mà còn lớn nhất cả khu vực Đông
Nam Á.
Ngoài ra, còn có 2 quả chuông cũng được coi
là lớn nhất Đông Nam Á hiện nay, gồm nặng 27 tấn và 36 tấn, do chính nghệ nhân
đúc Nguyễn Văn Sính ở TP. Huế trổ tài. Hiện hai quả chuông đã được vận chuyển
về đến chùa Bái Đính, sau Tết Nguyên đán sẽ được treo lên.
Điều còn khiến chúng tôi bất ngờ hơn là khu
vực đang tập kết tượng La Hán trên mỏm đồi ở phía trước Tam Thế điện. Tất cả có
khoảng 200 pho tượng đá trắng nguyên khối, mỗi pho cao quá đầu người (2,3m),
đặt thành hàng lối như một “rừng tượng”. Mỗi pho đều được đánh số theo thứ tự.
Anh Nguyễn Khắc Hùng, một thợ tạc tượng, cho
biết: “Đây chỉ là một phần trong tổng số 500 pho tượng La Hán sẽ được đặt dọc
dãy hành lang La Hán do thợ tạc tượng ở làng đá Ninh Vân (Hoa Lư-Ninh Bình)
thực hiện. Còn 200 pho tượng nữa hiện chúng tôi đang gấp rút hoàn thành. Để làm
xong số tượng này, chúng tôi phải đục đẽo ròng rã suốt 3 năm trời”.
Ở đây, cái gì cũng lớn, cũng làm người ta
phải ngạc nhiên, từ tầm cỡ của ngôi chùa, các pho tượng đến số lượng thợ tham
gia, số lượng gỗ, đá được sử dụng. Bởi vậy, đi từ đầu chùa đến cuối chùa, ở đâu
người ta cũng phải sử dụng đến chữ “đại” để gọi tên, như đại hồng chung, đại
tượng, đại Phật tự… mới cảm thấy diễn đạt được đầy đủ ý nghĩa của công trình
“đệ nhất nước Nam” này.
Đại công trường
Để kịp tiến độ, bất chấp tiết trời lạnh thấu
xương, hơn 500 công nhân gồm hàng chục cánh thợ đến từ những vùng nổi tiếng về
xây dựng, mộc, điêu khắc, sơn mài, đúc tạc như Quế Võ, Từ Sơn (Bắc Ninh), Kim
Sơn, Yên Mô (Ninh Bình), Ý Yên (Nam Định), TP Huế… gần như quên ăn quên ngủ để
làm việc.
Họ phải “đánh vật” với những khúc gỗ dài hơn
10m, đường kính gần 1m trong cả đống gỗ 8.000m3. Toàn là gỗ quý như sến, táu,
dổi, lim, vàng tâm… Cưa xẻ, đục đẽo ầm ầm. Quanh chùa, trên đỉnh núi, lán trại,
nhà xưởng của công nhân dựng chi chít như trại lính. Cả khu núi Bái Đính hoang
vu trở thành một đại công trường với máy xúc, máy ủi, xe benz chở đất, xe tải
chở gỗ, gạch ngói… chạy suốt ngày đêm.
Ông Nguyễn Văn Chiến, 50 tuổi, thợ cả phụ
trách một cánh thợ 60 người ở làng Cung Kiệm, xã Nhân Hòa (Quế Võ- Bắc Ninh), đang
thi công dãy hành lang đặt 500 tượng La Hán, bảo: “Chúng tôi đã từng đi ra tận
đảo Phú Quốc, lên tận Móng Cái (Quảng Ninh) để dựng chùa chiền, nhà cửa mà chưa
thấy ở đâu có ngôi chùa lớn như thế này”.
Mặc dù chùa vẫn chưa xong nhưng ngày nào
cũng có hàng trăm khách mò mẫm tìm vào cúng bái. Người dân đội mũ bảo hiểm, đi
xe máy đến tham quan cũng có. Ôtô chở khách du lịch theo tour ghé qua cũng có.
Trước 3 pho tượng Tam Thế và tượng Pháp Chủ, khói hương đã bắt đầu nghi ngút.
Theo ông Nguyễn Văn Công, tổng chỉ huy xây
dựng công trình chùa Bái Đính, thì cả khu chùa rộng tới 107ha. Tuy nhiên, đây
chỉ là một phần của dự án xây dựng trung tâm du lịch “tâm linh văn hóa” Tràng
An rộng gần 2.000ha do Công ty TNHH Xuân Trường (một doanh nghiệp chuyên hoạt
động về xây dựng ở Ninh Bình) làm chủ đầu tư.
Ông Nguyễn Xuân Trường, Giám đốc Công ty
TNHH Xuân Trường- chủ đầu tư dự án- cho biết, chùa Bái Đính sẽ xong phần ngoại
thất vào năm 2008 và hoàn thành vào năm 2010 để kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long-Hà
Nội.
Đặng Thái Huyền