VQG Phong Nha- Kẻ Bàng được thành lập năm 2001 trên cơ sở Khu bảo tồn thiên nhiên Phong Nha - Kẻ Bàng. VQG Phong Nha - Kẻ Bàng nằm trên địa phận huyện Bố Trạch bao gồm các xã: Tân Trạch, Thượng Trạch, Phúc Trạch, Xuân Trạch, và Sơn Trạch với diện tích 85.754ha. Có thể tiếp cận khu du lịch bằng đường bộ và đường thuỷ. Đường bộ từ thị xã Đồng Hới theo quốc lộ 1 đến huyện lỵ Hoàn Lão dài 15 km. Từ Hoàn Lão theo tỉnh lộ 20 về phía tây 30km đến khu du lịch. Đường sông từ bến phà Gianh ngược phía Tây theo sông Trốc, sông Son dài gần 30km. Ngoài ra, trong tương lai khi đường Hồ Chí Minh hoàn thành có thể tiếp cận đến Phong Nha - Kẻ Bàng từ hướng Tây và hướng Bắc theo đường Hồ Chí Minh.
HST đặc trưng ở VQG Phong Nha - Kẻ Bàng là HST rừng nhiệt đới mưa mùa lá rộng thường xanh trên núi thấp. Có thể nói toàn bộ địa hình núi đá vôi của khu vực đều được phủ kín bằng kiểu rừng này.
Kết quả điều tra bước đầu cho thấy hệ thực vật ở đây có khoảng 640 loài. So sánh với thành phần các loài từ khu hệ gần kệ khác như Cúc Phương, Bạch Mã, Sơn Trà, tới các khu hệ xa như Ba Bể, Bắc Hà, Mộc Châu… thì khu hệ của VQG Phong Nha - Kẻ Bàng có nhiều loài bản địa như Côm Bạch Mã, Phyllanthus Quảng Trị… và là ranh giới phân bố xa nhất về phía Nam của Nghiễn (Parapentace tonknensis), Lim xanh (Eryth rophoeun fordii), xa nhất về phía Bắc của các loài họ Dầu như Dầu ke (Dipterocarpus kerrii), Sao mạng (Hopea reticulata)… Trong số các loài thực vật đã được thống kê có 18 loài quý hiếm đã ghi trong Sách Đỏ Việt Nam như Chò đãi (Annamocarya sinensin), Trầm hương (Aquilaria crassna), Pơmu (Fokienia hodginsii), Nghiến (Burrtiodendron…
Thành phần các loài thú ở VQG Phong Nha - Kẻ Bàng khá phong phú với khoảng 67 loài đã được thống kê trong đó có tới 26 loài thú quý hiếm như Sói đỏ (Cuon alpinus), Gấu chó (Herlactor malayannus), Bò tót (Bos gaurus), Hổ (Panthera tigris)… Đặc biệt ở khu vực VQG cũng là nơi đã phát hiện 3 loài thú mới có ý nghĩa quốc tế được phát hiện ở Việt Nam là loài Sao la (Pseudoryx nghetinhensis), Mang Trường sơn (Muntiacus truongsonensis) và Mang lớn (Megamuntiacus vuquangensis).
Ngoài các giá trị về đa dạng sinh học, VQG Phong Nha - Kẻ Bàng còn nổi tiếng với động Phong Nha, nơi cho đến nay đã phát hiện được khoảng 30 hang động các loại. Động Phong Nha được đánh giá là động vào loại dài và đẹp nhất không chỉ trong khu vực mà còn trên thế giới, hiện đang được đề nghị UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới. Bên cạnh động Phong Nha, trong phạm vi VQG còn có nhiều hang động, thác nước, cảnh quan dọc sông Troóc, sông Chày và đặc biệt là nhiều di tích dọc đường mòn Hồ Chí Minh. Đây là những tiềm năng to lớn về du lịch nói chung và du lịch sinh thái nói riêng của VQG Phong Nha - Kẻ Bàng.
Với những tiềm năng du lịch đặc sắc trên, Phong Nha - Kẻ Bàng là nơi có thể phát triển những loại hình du lịch hấp dẫn chủ yếu sau:
· Du lịch sinh thái
· Du lịch tham quan, nghiên cứu
· Du lịch thể thao, mạo hiểm
· Du lịch vui chơi giải trí
Hiện nay, khu vực này đang được quy hoạch nhằm đảm bảo việc khai thác có hiệu quả và bền vững những giá trị tài nguyên du lịch ở đây. Điều kiện tiếp cận khu vực này, đặc biệt bằng đường bộ đã được cải thiện nhiều. Đây cũng là một trong những nguyên nhân chính của tình trạng lượng khách du lịch đến khu vực này tăng nhanh trong những năm qua.
